I. JAK WSPOMAGAĆ

TYTUŁY:

1.Droga do samodzielności. Jak wspomagać rozwój dzieci i młodzieży z ograniczeniami sprawności

autorzy: Anna Izabela Brzezińska, Małgorzata Ohme, Anna Resler-Maj, Radosław Kaczan, Mateusz Wiliński

2.Dziecko chore. Jak wspomagać je w domu, w szkole i u lekarza, autorka: Beata Ziółkowska

3.Jestem dziewczynką, jestem chłopcem. Jak wspomagać rozwój seksualny dziecka, autorzy: Monika Zielona-Jenek, Aleksandra Chodecka

4.Czytanie, pisanie, liczenie i... Jak wspomagać dziecko w przygotowaniu do nauki w szkole, autor: Sławomir Jabłońsi

5.Ciało w procesie przemiany. Jak wspomagać nastolatka w przeżywaniu cielesności, autorzy: Olga Sakson-Obada, Beata Mirucka

Serie wydawnictw  Gdańskiego Wydawnictwa Psychologicznego: "JAK WSPOMAGAĆ" i "Media i rozwó dziecka".

II   I ROZWÓJ DZIECKA

TYTUŁY:

1.Droga do samodzielności. Jak wspomagać rozwój dzieci i młodzieży z ograniczeniami sprawności

autorzy: Anna Izabela Brzezińska, Małgorzata Ohme, Anna Resler-Maj, Radosław Kaczan, Mateusz Wiliński

2.Dziecko chore. Jak wspomagać je w domu, w szkole i u lekarza

autorka: Beata Ziółkowska

3.Jestem dziewczynką, jestem chłopcem. Jak wspomagać rozwój seksualny dziecka

autorzy: Monika Zielona-Jenek, Aleksandra Chodecka

4.Czytanie, pisanie, liczenie i... Jak wspomagać dziecko w przygotowaniu do nauki w szkole

autor: Sławomir Jabłoński

5.Ciało w procesie przemiany. Jak wspomagać nastolatka w przeżywaniu cielesności

autorzy: Olga Sakson-Obada, Beata Mirucka

                                       Spis treści

    Wstęp (Anna Izabela Brzezińska)    

1) Drogi dziecka ku samodzielności: między sprawnością a niepełnosprawności (Anna Izabela Brzezińska )     

   Literatura dla rodziców     

2) Rodzina i dziecko z ograniczoną sprawnością w pierwszych trzech latach życia (Małgorzata Ohme) 

   Literatura dla rodziców     

3) Wspomaganie rozwoju dziecka z ograniczoną sprawnością w wieku przedszkolnym (Anna Resler-Maj)       

   Literatura dla rodziców     

4) Wspomaganie rozwoju dziecka z ograniczoną sprawnością w wieku szkolnym (Radosław Kaczan)   

   Literatura dla rodziców     

5) Wspomaganie rozwoju nastolatka z ograniczoną sprawnością (Mateusz Wiliński)       

   Literatura dla rodziców     

   Literatura    

   Noty o autorach     

                                                              Wstęp

Praca, którą oddajemy w ręce Czytelnika, jest przeznaczona dla rodziców, opiekunów, wychowawców oraz nauczycieli dzieci i młodzieży z różnymi ograniczeniami sprawności. Ma być dla nich wszystkich z jednej strony źródłem podstawowej wiedzy o prawidłowościach rozwoju w okresie dzieciństwa i dorastania, a z drugiej chcieliśmy w niej zawrzeć pewne wskazówki i rady dla dorosłych zajmujących się takimi dziećmi i nastolatkami.

Celem podstawowym jest przekonanie rodziców i nauczycieli, że jest istotna różnica między „dzieckiem niepełnosprawnym" a „dzieckiem z niepełnosprawnością". Dziecko staje się w sensie psychologicznym niepełnosprawne, gdy jest tak traktowane, gdy „defekt", „brak", „zaburzenie" są na pierwszym planie w jego kontaktach z otoczeniem, z ludźmi bliskimi. Ta specyficzna filozofia edukacji  „produkująca" dzieci niepełnosprawne, które w dodatku tak samo o sobie myślą, opiera się na założeniu „specjalnego traktowania dziecka po to, by przywrócić je do normalności". Stąd taki nacisk na rehabilitację, specjalne ćwiczenia, poszukiwanie nowych sposobów leczenia, podporządkowanie rytmu dnia nie tyle potrzebom dziecka, co potrzebom procesu rehabilitacji, „poświęcanie się" dla niego, stawianie bardzo wysokich wymagań i trenowanie, albo przeciwnie - radykalne ich obniżanie i pobłażanie, ciągłe opiekowanie się, kontrolowanie i czuwanie.

Nam bliższa jest inna filozofia  traktująca dziecko w pełni podmiotowo i ujmująca jego niepełnosprawność w kategoriach jego właściwości, cechy, ale nie wady czy braku. Za takim myśleniem kryje się działanie polegające na „normalnym traktowaniu dziecka po to, by nie wypadło ono poza normalność". Owo „normalne traktowanie" musi oczywiście uwzględniać ów specyficzny rys dziecka, jakim jest to, że nie widzi, straciło słuch, ma problemy z poruszaniem się czy traci sprawność na skutek przewlekłej choroby, musi mieć rygorystyczną dietę czy specjalny reżim higieniczny. Ale te wszystkie zakłócenia nie definiują dziecka jako takiego - ono nadal pozostaje dziewczynką czy chłopcem w takim, a nie innym wieku, z takimi, a nie innymi cechami swej osobowości, uzdolnieniami, talentami i zainteresowaniami, aspiracjami, marzeniami i planami na przyszłość.

Mamy nadzieję, że nasza książka choćby w małym stopniu przyczyni się do tego, że dzieci i nastolatki, które są w różnych obszarach inne niż ich rówieśnicy, będą miały radosne i pełne przygód dzieciństwo, a z trudnego okresu dorastania wyjdą, mocno stojąc na własnych nogach, pełne zaufania do siebie i innych ludzi, ciekawe świata, umiejące i lubiące się uczyć, mające przyjaciół, lubiane przez innych, samodzielne, zaradne i potrafiące konsekwentnie dążyć do realizacji swoich zamierzeń.

Anna Izabela Brzezińska, Małgorzata Ohme,

Anna Resler-Maj, Radosław Kaczan, Mateusz Wiliński

Poznań - Warszawa, listopad 2008 roku