Autorzy Kliniki edukacyjnej gazety.edu.pl doktorzy Jacek Pyżalski i Piotr Plichta wygłosili na konferencji referaty, dotyczące dyscypliny w szkole oraz współpracy nauczycieli z rodzicami.

Konferencja odbyła się 16-18 lutego 2007 r.

Organizator: Ogólnopolskie Stowarzyszenie Kadry Kierowniczej Oświaty

Dyscyplina w polskiej szkole - jak to widzą nauczyciele.

Dr Jacek Pyżalski - Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, Katedra Pedagogiki Specjalnej UŁ, wykładowca Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Łodzi

„Dyscyplina w polskiej szkole - jak to widzą nauczyciele" - przedmiot siedmioletnich zainteresowań dr Pyżalskiego, stała się przedmiotem niedawnych (koniec 2006r.) badań na reprezentatywnej próbie nauczycieli kontraktowych, mianowanych i dyplomowanych w województwie łódzkim. Badano, jakie są reakcje uczących na zachowania uczniów łamiące dyscyplinę szkolną a także ich ocenę własnych kompetencji w tym zakresie oraz czy i jakiego wsparcia oczekują. Badania nieproste ze względu na dotykanie wrażliwego tematu, oraz w tych badaniach także problemu stresu zawodowego. W badaniach tej problematyki respondenci często miewają obawy do czego będą wykorzystane wyniki.

Jednak - prawdopodobnie dlatego, że temat jest „gorący" - zwrotność kwestionariuszy była relatywnie do innych badań tego typu wysoka (55%), a nawet na pytania otwarte badający otrzymał często szczegółowe odpowiedzi pisane drobnym maczkiem.

Samo zdefiniowanie, czym jest dyscyplina szkolna, jest trudne, bowiem granica, w której kończą się akceptowalne mało nasilone zachowania a zaczynają demoralizacja jest niełatwa do uchwycenia. Ponadto temat dyscypliny rzadko poruszany jest z punktu widzenia nauczycieli, którzy - jak się okazuje - mają zazwyczaj znakomicie opanowany problem na poziomie ogólności, ale miewają zasadnicze kłopoty w wykorzystaniu wiedzy w praktyce.

Bez względu na typ szkoły 90% badanych zgadza się, że szkoła ma poważne trudności z dyscypliną i że uczniowie zachowują się coraz gorzej. Ale aż 96% z nich uważa, że oni osobiście (bardzo) dobrze sobie z tym radzą. Konkluzja zatem nie jest nadmiernie optymistyczna, bowiem nie sposób zmotywować nauczycieli do dokonania jakichkolwiek zmian w swoich sposobach reagowania na trudne sytuacje, jeśli nie widzą oni problemu w sobie, a poza sobą. Co więcej, 60% ma poczucie swojej narastającej skuteczności wraz z tokiem kariery zawodowej. 66% badanych uważa, że umiejętności radzenia sobie z łamaniem dyscypliny przez uczniów nie można się raczej nauczyć, a radzenie sobie wynika wynikają z cech osobowości nauczyciela.

Po co nam rodzice naszych uczniów, czyli o (trudnej?) współpracy szkoły z domem.

Dr Piotr Plichta - pedagog specjalny jest doktorem nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki, adiunktem w Katedrze Pedagogiki Specjalnej Uniwersytetu Łódzkiego oraz wykładowcą w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Łodzi.

Kluczowe dla wystąpienia dr Plichty było stwierdzenie, że celowość współpracy z rodzicami wynika z konieczności zastąpienia nią bezradności wobec dziecka. Radził odchodzenie od dwubiegunowego języka w tych kontaktach, od uproszczeń, dzięki którym łatwiej wprawdzie poruszać się w rzeczywistości, ale które zawężają możliwość szerokiego, właściwego patrzenia na sprawy. Nauczyciele i rodzice często unikają współpracy, bowiem ich wzajemne kontakty dla obu stron bywają mało przyjemne. Prelegent scharakteryzował te trudności:

Przykładowe nauczycielskie przeszkody w kontaktach z rodzicami to ideologie nauczycielskie:

1. To mnie nie dotyczy - dostrzeganie potrzeby zmiany wszystkich poza sobą

2. Efekt Leona - „my to robimy..."

3. Jedynej odpowiedniej metody

4. Kompleks drogowskazu

5. Pozbywanie się ideałów („to możliwe, ale tylko teoretycznie", „wiem swoje - uczę 20 lat")

... oraz przedstawił rady, w jaki sposób uczynić tę współpracę satysfakcjonującą dla obu podmiotów szkoły, m.in. rady dla nauczycieli: jak poprawić relacje?

1. Rezygnacja z oczekiwania na wdzięczność (odrzucenie postawy kupieckiej)

2. Wiara w możliwości uczniów i ich rodziców

3. Postawa „jak gdyby"

Źródło: www.oskko.edu.pl