Podmiotowość ucznia - to częste hasła kolejnych reform edukacyjnych. To, czy uczeń jest traktowany podmiotowo zależy w dużej mierze od klimatu emocjonalnego w szkole, który kształtuje u ucznia poczucie jego wartości i bezpieczeństwa.

Badania potwierdzają, że aktywności ucznia jest w dużej mierze rezultatem oddziaływania właśnie klimatu emocjonalnego; szczególną rolę w tworzeniu tego klimatu pełni komunikacja niewerbalna nauczyciela . Uczeń, który ma szczęście pracować w takim komforcie psychicznym, lepiej funkcjonuje publicznie w rozwiązywaniu problemów, jest zdopingowany do aktywności poznawczej, a także do wyzwolenia autonomii w zachowaniu. Uczeń uniezależnia się od nauczyciela, gdy skutki podejmowanych przez niego działań stają się źródłem jego osobistej satysfakcji. Dziecko stopniowo buduje własny obraz swoich kompetencji, kształtuje poczucie własnej wartości i sprawstwa. Tak powstają warunki do aktywnego uczestnictwa.

Mając na uwadze podmiotowość ucznia  Oddział Łódzki Polskiego Towarzystwa Dysleksji przeprowadził konkurs dla wszystkich szkół województwa pt. „Szkoła przyjazna uczniom z dysleksją". Celem akcji było wyłonienie szkół na terenie województwa łódzkiego, które są otwarte na problemy uczniów dyslektycznych. Pierwsza edycja konkursu miała miejsce w roku szkolnym 2005/6. W minionym roku szkolnym 2007/8 była realizowana druga edycja konkursu i równocześnie z trwającą akcją wyłaniającą szkoły przyjazne dla uczniów dyslektycznych przeprowadzono badania ankietowe wśród uczniów dyslektycznych w szkołach, które w pierwszej edycji otrzymały certyfikaty jako szkoły przyjazne uczniom z dysleksją.

Dysleksja ma złożone uwarunkowana. Jako najczęściej występujące zaburzenia, które utrudniają dziecku uczenie się czytania i pisania. Do podstawowych zaburzeń dołączają się zaburzenia emocjonalne wskutek dotkliwych i długotrwałych niepowodzeń szkolnych. Dlatego tak ważną sprawą jest przyjazna szkoła dla ucznia z dysleksją, która potrafi zrozumieć jego problemy, zaakceptować ucznia mimo występujących trudności i pracować z nim tak, aby wykorzystywał swój potencjał i odnosił sukcesy nie tylko edukacyjne. Szkoła przyjazna uczniowi z dysleksją nie zwalnia ucznia z wymagań edukacyjnych, lecz dostosowuje wymagania do możliwości ucznia oraz organizuje zajęcia usprawniające zaburzone funkcje percepcyjno-motorycznych , które utrudniają opanowanie umiejętności pisania i czytania. Ważne jest tu emocjonalne zaangażowanie nauczyciela, jego otwartość wobec ucznia .Taka postawa wyzwala u nich podobne reakcje, a więc pozytywną postawę i potrzebę aktywności poznawczej. Uczeń postrzega klasę i rzeczywistość szkolną jako życzliwą; swoim zachowaniem próbuje odpowiedzieć pozytywnie na komunikaty nauczyciela świadczące o pokładanym w nim zaufaniu. Styl wzajemnego komunikowania się, który cechuje respektowanie potrzeb nauczyciela i ucznia, zakłada zarówno wspólne działania, jak i oddzielne realizowanie swoich specyficznych zadań. W takiej atmosferze wzrasta poczucie kompetencji, własnej wartości i poczucie odpowiedzialności. Powstają warunki do podejmowania przez nauczyciela działań zmierzających do tworzenia czegoś, co można nazwać kreowaniem stylu pracy ucznia.

Dr Teresa Wejner

Cały tekst publikacji