Tytułowe „dwa światy" to w książce Jacka Pyżalskiego świat uczniów i świat nauczycieli. Takie uporządkowanie problematyki klarownie oddaje charakter i układ treści pracy, a tytuł dobrze informuje o jej zawartości. Klarowny układ treści pracy pozwala czytelnikowi szybko zorientować się w obszarze podejmowanych przez Autora zagadnień i w przyjętej linii wywodu. Najważniejsze zadania recenzowanej książki wiążą się z potrzebami nauczycieli-praktyków. Autor podporządkował im profil pracy modelując jej treść. Dość zwarta i ograniczona do stosunkowo niewielkiej liczby stron część poświęcona zagadnieniom teoretycznym, wyłaniającym się z przeglądu literatury, poprzedza bogatszą i znacznie bardziej rozbudowaną część relacjonującą wyniki badań wraz z ich praktycznymi implikacjami i własne przemyślenia Autora.

Takie uprofilowanie zmusiło go do znacznej redukcji omawianych zagadnień i stanowisk penetrujących teoretyczną warstwę zagadnienia dyscypliny w klasie szkolnej. Zapewne dlatego obydwie części w dość istotnym stopniu funkcjonują wobec siebie niezależnie. Omawiając zagadnienia praktyczne i wyniki badań ukazujące szkolną rzeczywistość Autor na dobrą sprawę nie konstruuje linii korespondencji z ustaleniami zawartymi w części analizującej kwestie definicyjne i teoretyczne, choć przy pewnej dozie wnikliwości niejednemu czytelnikowi uda się zapewne je zidentyfikować. (...)

Największe wartości praca reprezentuje w odniesieniu do relacji z badań. Dzięki nim nauczyciel może konfrontować swoje myślenie i doświadczenia z tym, co ujawnione w badaniach. Dodatkowa wartość pracy polega na ukazaniu dla nauczycieli uczniowskiego świata szkolnej dyscypliny. Choć Autor wskazuje na związki świata uczniowskiego i świata nauczycielskiego, to w zamyśle miał zapewne coś więcej, mianowicie przekonanie, że wzmacnianie owych związków stanowi najważniejszy bodaj warunek dobrego rozwiązania problemu dyscypliny w szkole. Związki te budują szanse wzajemnego zrozumienia, a następnie porozumienia się w tej kwestii uczniów i nauczycieli.

Recenzowaną książkę uznaję za wartościową i rekomenduję ją do wydania. Znajdzie ona z pewnością szerokie grono uważnych odbiorców.

Prof. dr hab. Stefan Mieszalski 

Warszawa, 13 stycznia 2007