Nauczanie i wychowanie dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych stanowi w naszym kraju nadal trudny i często niejasny problem edukacyjny.

Pomimo wielu barier idea włączenia dzieci specjalnej troski do placówek ogólnodostępnych zdobyła akceptację i stała się jedną z form wychowania i nauczania. U podstaw kształcenia w tej formie leży wytwarzanie prawidłowych więzi i relacji między ludźmi. Szkoły i przedszkola integracyjne dzięki możliwości ukazania niezliczonych uzdolnień i twórczych możliwości każdej osoby nastawione są na budowanie i kształtowanie właśnie takich relacji. Aby sprostać założeniom odpowiedzialnej integracji przedszkola i szkoły integracyjne tworzą samodzielnie odpowiednie warunki do rozwoju i nauki dla swoich podopiecznych.

Pomimo tego iż z kształceniem integracyjnym mamy w Polsce do czynienia od kilkunastu lat to doświadczenia w tym zakresie są nadal niewielkie. Wciąż potrzebne są przede wszystkim opracowania metodyczne dla nauczycieli na temat form i metod pracy w takich oddziałach, a także programy pracy z dziećmi ze specyficznymi potrzebami edukacyjnymi w tym właśnie z uczniem z ADHD.

Analizując spojrzenie wielu autorów ( Piaget 1966, Tomaszewski 1975, Skorny 1976, Jackowska 1980 ) na temat przystosowania można zauważyć, iż wszystkie przedstawione koncepcje wskazują na istnienie ścisłych związków między jednostką a środowiskiem społecznym. Przez przystosowanie rozumie się uzyskanie równowagi między jednostką a środowiskiem, która to równowaga stanowi podstawę rozwoju jednostki, bowiem jej warunkiem jest odpowiedni poziom zaawansowania różnych funkcji psychicznych.

W związku z powyższym zachowanie przystosowawcze to samodzielne, efektywne i odpowiedzialne zachowanie w społeczeństwie stosowne do wieku życia i grupy rówieśniczej ( J. Kostrzewski, 1978)

Dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej mają ogromne trudności z adaptacją do wymagań szkolnych i szczególnie wymagają wsparcia i przemyślanego działania dydaktyczno-wychowawczego w obszarze kształcenia ich kompetencji osobistych składających się na funkcjonowanie szkolne w obszarze: samoświadomości (świadomość emocjonalna, poprawna samoocena, wiara w siebie ); samoregulacji ( samokontrola, odpowiedzialność za swoje działanie, trzymanie się zasad, przystosowalność i innowacyjność); motywacji (dążenie do osiągnięć, zaangażowanie, inicjatywa, optymizm). (J. Wyczesany 2002 ) Dlatego konieczne jest wyposażenie nauczycieli w wiedzę i umiejętności pracy z dzieckiem z ADHD w zakresie:

Zaburzenia koncentracji uwagi:

• ograniczenie ilości bodźców

• skracanie zakresu zadań do wykonania na pojedyncze polecenia

• aktywizacja poprzez urozmaicone formy

• przywracanie uwagi

• planowanie działania

Nadruchliwość:

• akceptacja tego, że dziecko się rusza

• organizacja przestrzeni

Impulsywność:

• przewidywanie sytuacji kiedy dziecko nie przypomni sobie zasad

• uprzedzanie poprzez przypominanie zasad

• przypominajki graficzne

Dr Beata Jachimczak

Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Łodzi