Wypalenie zawodowe to: zespół wyczerpania emocjonalnego, depersonalizacji i obniżonego poczucia dokonań osobistych, który może wystąpić u osób pracujących z innymi ludźmi

Wyczerpanie emocjonalne (emotional exhaustion)

Wskazuje na fakt wykonywania pracy poza limitem własnych możliwości radzenia sobie z problemami dotyczącymi pracy, co powoduje uczucie wyczerpania (wydrenowania) w sensie psychicznym oraz fizycznym ( bóle głowy, bezsenność, zaburzenia gastryczne, nasilenie absencji, chroniczne zmęczenie, ucieczka w alkohol, używki itp.)

Obniżone poczucie własnych osiągnięć (personal acomplishment)

Prowadzi do postrzegania siebie jako osoby nie wykonującej dobrze zadań zawodowych, osoby nieefektywnej, ociężałej, zmęczonej, depresyjnej itp., obniżenie jakości pracy, systematyczne uchylanie się od obowiązków, poczucie winy, krzywdy, silny lęk, trudności w komunikacji z otoczeniem w pracy, brak poczucia sensu w pracy

Depersonalizacja (depersonalization): postrzeganie osób, z którymi pozostaje się w relacjach zawodowych, w sposób przedmiotowy, dystansowanie się wobec nich, prezentowanie postaw cynicznych wobec problemów tych ludzi, unikanie zajmowania się ich problemami, brak współczucia, obwinianie podopiecznego za jego problemy itp.

Nieco inne ujęcie wypalenia proponuje Pines, która określa wypalenie jako:

stan fizycznego, emocjonalnego i psychicznego wyczerpania, spowodowany przez długotrwałe zaangażowanie w sytuacje, które są obciążające pod względem emocjonalnym.

Mówi również o wypaleniu jako porażce w poszukiwaniu sensu życia poprzez pracę zawodową. Termin wypalenie rezerwuje jedynie dla osób, które charakteryzowały się początkową motywacją i zaangażowaniem. Stąd koncepcja ta nazywana jest motywacyjną.

Ważne informacje:

• MBI - Maslach Burnout Inventory- najbardziej znane narzędzie do badania wypalenia zaw.

• Połowa lat 70-tych - wprowadzenie pojęcia wypalenia zawodowego w obszar nauki

• Christina Maslach - twórczyni najbardziej znanej koncepcji wypalenia, żona znanego psychologa społecznego Philipa Zimbardo; jej przodkowie pochodzili z Polski,

• Znani badacze zjawiska: H.J. Freudenberger, A. Pines, S.E. Jackson ,R. T.Golembiewski, M.P.Leiter, C. Cherniss, B.P Bunk, W. Schaufeli, M. Burisch, M. Leiter, H.Sęk, T. Marek i in.