Pisząc ten felieton w dniu 13 października nie mam wątpliwości, że powinien on być formą złożenia życzeń wszystkim nauczycielkom i nauczycielom szkół i przedszkoli, ale także pedagogom i psychologom zatrudnionym w systemie wsparcia psycho-pedagogicznego, doradcom metodycznym i konsultantom z placówek doskonalenia nauczycieli, nauczycielom zatrudnionym w komisjach egzaminacyjnych, a także wszystkim wizytatorom kuratoryjnym i inspektorom odpowiadającym za oświatę w samorządach terytorialnych. Ale nie tylko im. Także licznym woźnym, szatniarkom, i całemu korpusowi pracowników administracji i obsługi, dzięki którym szkoły, przedszkola i pozostałe placówki edukacyjne mogą spełniać swe zadania.

Bo nie jest to już od wielu lat tylko Dzień Nauczyciela, jak to było w Polsce po 1957 roku. Wtedy to, w czasie zorganizowanej w Warszawie przez Związek Nauczycielstwa Polskiego Światowej Konferencji Nauczycielskiej, ustalono, że 20 listopada będzie Międzynarodowym Dniem Karty Nauczyciela i świętem nauczycieli. I aż do uchwalenia przez Sejm w 1972 roku „Karty praw i obowiązków nauczyciela" właśnie ta listopadowa data była obchodzona we wszystkich szkołach jako Dzień Nauczyciela. Dopiero wtedy zapisano w owej ustawie, że Dzień Nauczyciela obchodzony będzie w rocznicę powołania Komisji Edukacji Narodowej, czyli 14 października. Było tak aż do roku 1982, kiedy to „Kartę praw i obowiązków nauczyciela" zastąpiła Karta Nauczyciela. Na mocy art. 74 tej ustawy zmieniona została nazwa święta na Dzień Edukacji Narodowej, który nadal obchodzony jest, jak to tam zapisano, „W dniu rocznicy utworzenia Komisji Edukacji Narodowej", czyli 14 października.

Oto pełen zapis Art. 74. Karty Nauczyciela: „W dniu rocznicy utworzenia Komisji Edukacji Narodowej, 14 października każdego roku, obchodzony będzie Dzień Edukacji Narodowej. Dzień ten uznaje się za święto wszystkich pracowników oświaty i jest wolny od zajęć lekcyjnych."

Tak więc Szanowne Koleżanki i Koledzy - nie tylko nauczyciele, lecz Wszyscy Pracownicy Oświaty - z okazji Waszego Święta życzę Wam, aby ten dzień dostarczył Wam radości i satysfakcji z wykonywania tak trudnych i odpowiedzialnych zadań, jakimi są zadania realizowane w instytucjach oświatowych. I niech temu dniu nie towarzyszą żadne stresy, także z tego powodu, że choć to Wasze święto, nie jest to dzień wolny od pracy.

Pozostaje jeszcze do rozwiania jedna niejasność w zapisie Karty Nauczyciela. Kogo konkretnie miał na myśli ustawodawca, gdy posłużył się określeniem „pracownicy oświaty"? Czy zaliczają się do tego także nauczyciele akademiccy i wszyscy inni, zatrudnieni w setkach polskich szkół wyższych? Czy są pracownikami oświaty osoby, pracujące w licznych firmach szkoleniowych, w szkołach jazdy, w wydawnictwach i redakcjach czasopism, pracujących dla systemu edukacji? Sądząc po braku jakiejkolwiek wzmianki o tym święcie na internetowej stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego - nauczyciele akademiccy nie są tam uznawani za pracowników oświaty.

Ale jedna rzecz jest pewna: niewątpliwie nie mieszczą się w tym określeniu studenci pedagogiki i kierunków nauczycielskich - bo nie są pracownikami. Ale czy nie mają prawa do tego święta wolontariusze? Wszak są to „prawie pracownicy", tyle że bez wynagrodzenia...

I jeszcze jedna, faktograficzna, uwaga: dzień 14 października 1773 roku nie był dniem utworzenia na mocy uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Komisji Edukacji Narodowej a „Komisji nad Edukacją Młodzi Szlacheckiej Dozór Mającej!

Wodzisław Kuzitowicz